بررسی علل( قانونی و فنی وسیله) تصادفات وسائط نقلیه موتوری زمینی:
در حوزه «امور وسایل نقلیه موتوری زمینی»، بررسی علل تصادفات ناشی از عوامل قانونی و فنی، از اهمیت بالایی برخوردار است. این موضوع نه تنها در کاهش تلفات جانی و مالی مؤثر است، بلکه به بهبود کیفیت حملونقل و ارتقای ایمنی عمومی نیز کمک میکند.
۱. علل فنی تصادفات
نقص فنی در وسایل نقلیه موتوری زمینی، یکی از عوامل اصلی وقوع تصادفات است. بر اساس تحقیقات، حدود ۱۵ درصد از تصادفات به دلیل مشکلات فنی خودروها رخ میدهد. این مشکلات میتواند شامل نقص در سیستم ترمز، روشنایی، فرمانپذیری، لاستیکها و سایر اجزای حیاتی خودرو باشد. برای مثال، ترکیدن لاستیکها، خرابی ترمزها و نقص در چراغها از جمله عواملی هستند که میتوانند منجر به تصادفات جدی شوند .
در این راستا، اجرای معاینه فنی منظم و دقیق، بهویژه برای خودروهای عمومی و سنگین، ضروری است. مطابق با آییننامه مدیریت ایمنی حملونقل و سوانح رانندگی، وزارت صنایع و معادن موظف است با همکاری پلیس راهنمایی و رانندگی، نسبت به بررسی و تجزیه و تحلیل سالانه تصادفات و تلفات مربوط به هر یک از انواع وسایل نقلیه اقدام کند و نواقص فنی موجود را شناسایی و رفع نماید .
۲. علل قانونی تصادفات
از منظر قانونی، عدم رعایت استانداردهای ایمنی و فنی در تولید و واردات خودروها، میتواند به وقوع تصادفات منجر شود. بر اساس ماده ۱۰ آییننامه مدیریت ایمنی حملونقل و سوانح رانندگی، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران موظف است استانداردهای ایمنی و رفاهی خودروهای تولید داخل و وارداتی را تهیه یا بازنگری و به شورای عالی استاندارد ارائه نماید .
علاوه بر این، قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث، دارندگان خودروها را موظف به انعقاد قرارداد بیمه میکند. در صورت عدم رعایت این قانون، مأمورین اداره راهنمایی و رانندگی و پلیس راه از حرکت وسایل نقلیه فاقد بیمه جلوگیری به عمل میآورند .
۳. نقش معاینه فنی در کاهش تصادفات
معاینه فنی بهعنوان ابزاری قانونی و اجرایی، نقش مهمی در شناسایی و رفع نواقص فنی خودروها دارد. مطابق با ماده ۱۰ آییننامه مدیریت ایمنی حملونقل و سوانح رانندگی، وزارت راه و ترابری موظف است به منظور ارتقای ایمنی وسایل نقلیه، با مشارکت بخش خصوصی نسبت به راهاندازی مراکز معاینه فنی ناوگان حملونقل عمومی و الزام به بازدید منظم دورهای اقدام نماید .
بر اساس گزارشها، در سال ۱۴۰۲، حدود ۲۱ درصد از خودروهای سبک و ۱۴ درصد از خودروهای سنگین در معاینه فنی مردود شدهاند. این آمار نشاندهنده اهمیت توجه به معاینه فنی و ضرورت ارتقای کیفیت آن است .
نتیجهگیری
بررسی علل تصادفات وسایل نقلیه موتوری زمینی از دو منظر فنی و قانونی، نشاندهنده ضرورت توجه به استانداردهای فنی، اجرای دقیق معاینه فنی و رعایت قوانین مرتبط است. با توجه به اهمیت این موضوع، پیشنهاد میشود که در راستای کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی عمومی، اقدامات زیر انجام شود:
تقویت نظارت بر استانداردهای فنی خودروها: تولیدکنندگان و واردکنندگان خودرو موظف به رعایت استانداردهای ایمنی و فنی باشند.
اجرای دقیق معاینه فنی: تمامی وسایل نقلیه، بهویژه خودروهای عمومی و سنگین، باید بهطور منظم تحت معاینه فنی قرار گیرند.
آموزش و اطلاعرسانی: رانندگان و مالکان خودروها باید نسبت به اهمیت معاینه فنی و رعایت استانداردهای فنی آگاه شوند.
با اجرای این اقدامات، میتوان به کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی در حملونقل جادهای دست یافت.