رسیدگی به اختلافات بین امانتدهنده و گیرنده کتب و نشریات فارسی در کتابخانهها (در امور تخصصی):
این صلاحیت از زمره صلاحیتهای قانونی کارشناسی رسمی دادگستری در رشته کتاب و کتابداری است و ویژهی رسیدگی به اختلافات تخصصی میان طرفین امانت در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی در ایران تعریف شده است.
حوزه عملکرد و مسئولیتها
رسیدگی به اختلافات میان امانتدهنده و گیرنده کتاب یا نشریه فارسی در کتابخانههای عمومی و خصوصی، بهویژه در مواردی مانند خسارت، تأخیر، عدم بازگشت یا آسیبدیدگی اسناد امانتی .
تهیه گزارش فنی تخصصی درباره وضعیت کمی و کیفی آثار، شناسایی نوع و میزان خسارت، نوع آسیب (خطی، پارگی، لکه، سوختگی و…) و اعلام ارزش معادل خسارت واقعی در چارچوب قوانین و مقررات رسمی.
ارزیابی کمی و کیفی امکانات، تجهیزات و فضای کتابداری مرتبط با فعالیتهای امانتدهی، شامل مبلمان، قفسهبندی، سیستمهای اطلاعرسانی و سایر ابزارهای مرتبط، در مواردی که اختلاف به مدیریت کتابخانهها یا پیمانکاران کتابداری مرتبط است .
ابزار و روشهای کاربردی
بازدید فیزیکی از منابع امانتی و محیط کتابخانه برای تشخیص و مستندسازی آسیبها با استفاده از فتوگرافی، نمونهبرداری، اندازهگیری فیزیکی و تطبیق با استانداردهای محافظت و نگهداری کتاب و نشریات.
تحلیل محتوایی قراردادها و تعهدات پیمانکاران خدمات کتابداری (در صورت وجود قرارداد پیمانکاری با کتابخانه) و تطابق نتایج عملکرد با مفاد توافقنامهها، تا سقف میزان مورد صلاحیت برای اظهار نظر رسمی .
انجام ارزیابی مالی خسارت و تعیین مبلغ خسارتدیدگی بر مبنای استانداردهای رسمی، ارزش کتاب یا نشریه (سالم یا آسیبدیده)، با رعایت سقف مالی مشخص مصوب.
تحلیل فنی فضای امانت و خدمات کتابداری به لحاظ سازماندهی، فرآیند امانتدهی، تجهیزات اطلاعرسانی یا فناوری، و ارائه نظر برای جبران یا اصلاح وضعیت خدمتدهی در کتابخانهها.
کاربردهای عملی در نظام قضایی و عمومی
اخذ گزارش تخصصی برای دعاوی قضایی که در آنها وظیفهی قاضی وجود یک گزارش کارشناسی رسمی دادگستری در زمینه اختلاف امانت و خسارت کتاب یا نشریه است. نظر رسمی کارشناس در این موارد در قالب مدرک قانونی به دادگاه ارائه میشود.
تسویه دعاوی اداری یا قراردادی میان کتابخانهها، امانتدهندگان و امانتگیرندگان یا پیمانکاران خدمات اطلاعرسانی، در چارچوب قراردادهای مرتبط. گزارش رسمی کارشناسی رسمی دادگستری میتواند مبنایی برای حل اختلافات حقوقی و مالی باشد .
میانجیگری قانونی و ارائه نظر تخصصی در مواردی مانند بررسی تشخیص تقلب یا جعل در نشریات فارسی امانتشده، تعیین مسئولیت خسارت یا کوتاهی در انجام تعهدات امانتدهنده یا گیرنده.
ارزیابی تجهیزات و فضای فیزیکی کتابخانهها بهعنوان مبنایی برای پروندههای اداری یا قراردادهای ارائه خدمات کتابداری.
مزیتها و ارزش حقوقی
نظر کارشناسی رسمی دادگستری در این صلاحیت، دارای اعتبار قانونی و استناد در سیستم قضایی کشور است، چرا که توسط فردی با صلاحیت رسمی از سوی مراجع قضایی ارائه میشود .
ارائهی گزارش تخصصی و منطبق با استانداردهای رسمی گزارشنویسی حقوقی و فنی، که برای تصمیمگیران قضایی یا اداری قابل اتکا و رجوع است.
کاهش اختلافات و تسهیل حل اختلافات مادی و معنوی مرتبط با امانت کتابها و نشریات فارسی در چارچوب مقررات متقن و گزارش رسمی.