حسابداری و حسابرسی و بررسی حسابها و صورتهای مالی نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار شامل شرکت های بورسی، فرابورسی، تامین سرمایه ها، صندوق های سرمایه گذاری
زمینه و اهمیت صلاحیت
در چارچوب بازار سرمایه، نهادهای متعددی از جمله شرکتهای بورسی و فرابورسی، تأمین سرمایه، صندوقهای سرمایهگذاری، کارگزاریها، شرکتهای مشاور سرمایهگذاری و سایر نهادهای دارای مجوز سازمان بورس نقش کلیدی در گردش و شفافیت مالی ایفا میکنند. این بنگاهها ملزماند عملکرد مالی خود را با دقت بالا و مطابق با استانداردهای بینالمللی و الزامات دستورالعملهای سازمان بورس تدوین و ارائه نمایند . بررسی حرفهای صورتها و اسناد مالی این نهادها ضامن اعتماد سرمایهگذاران و ایجاد شفافیت در بازار سرمایه است.
چارچوب قانونی و حرفهای
بر اساس “دستورالعمل شناسایی و ثبت نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادار نزد سازمان” (ابلاغیه ۲۱ آبان ۱۳۹۰)، هر نهاد مالی باید طی فرآیندی رسمی مجوز دریافت کند، ثبت شود و ملزم به رعایت الزامات حاکمیت شرکتی، دستورالعملهای مدیریت ریسک و حاکمیت داخلی گردد.
همچنین «ابلاغ صورتهای مالی نمونه شرکتهای سبدگردان» توسط سازمان بورس در خرداد و تیر ۱۴۰۴ تایید شد. این استانداردها حداقل الزامات ارائه و افشا را برای نهادهای دارای مجوز سبدگردانی نیز الزامی کردهاند
اهداف و کاربردهای تخصص
راستیآزمایی صورتها: شناسایی تخلفات، سوءاستفادههای احتمالی، تطابق با استانداردهای بینالمللی (IFRS) و دستورالعملهای داخلی.
ارائه اطلاعات قابل اتکا: گزارش مستند به سهامداران، سرمایهگذاران و سازمان بورس که مبنای تصمیمگیریهای اقتصادی و سرمایهگذاری است.
تضمین سلامت حاکمیت شرکتی: بررسی سیستم کنترل داخلی، رعایت قوانین و استانداردها و گردش صحیح فرآیندهای مالی.
افزایش شفافیت بازار سرمایه: انتشار بههنگام و کاربردی گزارشها که موجب افزایش اعتماد عمومی و کمک به ثبات بازار میشود.
چارچوب انجام صلاحیت
درک ساختار نهاد مالی مورد بررسی
بررسی نوع فعالیت (کارگزاری، سبدگردانی، تأمین سرمایه، مشاوره سرمایهگذاری و…)، وضعیت مجوزها و اساسنامه کاری
جمعآوری اطلاعات مالی
صورتهای مالی دورهای و میاندورهای، گزارشهای تفسیری مدیریت، گردش وجوه نقد و مستندات مرتبط از سامانههایی چون کدال
بررسی استنادی و تحلیلی
انطباق با استاندارد، بررسی حسابرسی داخلی و مستقل (درصورت انجام)، تحلیل نسبتهای مالی با تمرکز بر ریسک، نقدشوندگی و سودآوری.
ارزیابی کنترل داخلی و حاکمیت شرکتی
بازبینی مستندات سیستم کنترل، ارزیابی مسئولیتپذیری مدیران، پیروی از دستورالعملهای سازمان بورس و چارچوب حاکمیتی.
تهیه گزارش نهایی
ارائه یافتهها با ذکر نقاط قوت، ضعف، ریسکهای عملیاتی و پیشنهاداتی برای اصلاح و بهبود کیفیت افشا.
خروجی نهایی صلاحیت
– گزارش حرفهای با ساختار رسمی شامل مقدمه، شناسنامه نهاد، روششناسی، یافتهها، تحلیلها و پیشنهادات اصلاحی.
– ارائه رسمی به واحد نظارت سازمان بورس (درصورت درخواست یا الزام).
– مستندسازی آرشیوی بازار، جهت استفاده در بازرسیهای داخلی و ممیزی های آتی.
نتیجهگیری
صلاحیت بررسی حسابها و صورتهای مالی نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس، یک فرآیند دقیق و ساختاریافته است. هدف آن تضمین انطباق حرفهای، پاسخگویی به ذینفعان، ارتقای شفافیت و ارتقای سطح اعتماد بازار سرمایه ایران است. این صلاحیت با توجه به چارچوب قانونی، استانداردهای حرفهای و الزامات افشای مالی، نقشی اساسی در ارتقای سلامت اقتصادی و بازار سرمایه کشور ایفا میکند.