تعیین اجارهبها و اجرتالمثل و خسارت و حق الامتیاز در امور تخصصی مربوط:
دامنه وظایف و کاربردها:
بررسی خسارت ناشی از صدمه یا نقص در تأسیسات برقی کارخانجات (مصانع تولیدی، خطوط انتقال برق، تجهیزات حفاظتی و ابزار دقیق) .
ارزیابی خسارت در زمینه تأسیسات مکانیکی شامل آب، بخار، گاز و هوا (مخصوص کارخانجات کوچک تا بزرگ).
تعیین خسارت و ارزش ماشینآلات کارگاهی، صنعتی، ساختمانی، راهسازی و کششی .
تنظیم گزارش خسارت برای سیستمهای انتقال و توزیع نیروی برق واحدهای صنعتی تا خطوط با ولتاژ ۲۰ کیلوولت .
رسیدگی به اختلافات فنی میان کارفرما، پیمانکار و مشاوران در موضوعات تخصصی مرتبط با ماشینآلات و تأسیسات .
۲. تعیین اجارهبها، اجرتالمثل، خسارت و حقالامتياز
علاوه بر حوزههای فوق، کارشناس رسمی دادگستری این رشته صلاحیت ویژهای در تعیین جنبههای مالی و اقتصادی تجهیزات، از جمله موارد زیر دارد:
تعیین اجارهبها یا اجرتالمثل ماهانه ماشینآلات و تأسیسات فنی موجود در کارخانه یا کارگاه، جهت استفاده قضایی یا قراردادی .
محاسبه خسارتهای مالی واردشده به تجهیزات و تأسیسات در اثر عوامل خارج از پیشبینی (مانند حوادث یا قصور طرفین) .
بررسی و تعیین حقالامتياز (حقوق مالکانه) مرتبط با تجهیزات فنی و دانش فنی در قراردادها، امتیازات حقوق مادی و معنوی صنعتی .
تنظیم گزارش مستند درباره تعیین قیمت، امتیاز و خسارت برای ارائه به دادگاهها، دیوان عدالت اداری، بیمهها، بانکها و سایر نهادها .
ابزار، روش و بستر اجرایی
کارشناس رسمی دادگستری در این حوزه:
با استفاده از بازدید تخصصی میدانی و بررسی اسناد صنعتی (مانند مشخصات فنی، قراردادها، فاکتورها و نقشههای تأسیساتی) اطلاعات لازم را جمعآوری میکند.
بر اساس جدولهای نرخ روز بازار، قیمت تعویض یا اجاره مرسوم، توانایی ارائه عدد یا ارزش monetized برای ماشینآلات و تأسیسات را دارد .
گزارش رسمی شامل بررسی دقیق وضعیت، محاسبات مالی، مستندات فنی و نتیجه نهایی برای استناد در محاکم قضایی و نیز مراجع غیرقضایی مانند بیمهها، بانکها یا هیئتهای داوری تهیه میشود.
در صورت اختلاف، نقش رسمی در شهادت کارشناسی در دادگاه و ارائه نظر فنی-مالی را عهدهدار است.
ارزش حقوقی و اهمیت کاربردی
گزارشهای تنظیمشده توسط این کارشناس رسمی دادگستری در دادگاهها دارای بار قانونی قطعی بوده و استنادپذیرند.
اقدامات او در حمایت از حقوق مدعیان (کارفرما، پیمانکار، بیمهگر) و جلوگیری از تضییع یا سوءاستفاده از تجهیزات صنعتی نقش تعیینکننده دارد.
در پروندههایی مانند ارزیابی خسارت، اجارهبها، اجرتالمثل تأسیسات و حقالامتياز، وی تضمینکننده قضاوت منصفانه و جلوگیری از غبن حقوقی میباشد.
گزارش وی، در فرآیند مناقصه یا مذاکره قراردادها، پایه تصمیمگیری و توافق کارشناسی برای تعیین ارزش تجهیزات و نرخ مصالح فنی محسوب میشود.