ترجمه از فارسی به انگلیسی و از انگلیسی به فارسی هر نوع سند و مطلب به درخواست اشخاص حقیقی و حقوقی همراه با اظهار نظر در مورد برابری ترجمه انها با اصل مدارک و مطالب ارائه شده
صلاحیت «ترجمه از فارسی به انگلیسی و از انگلیسی به فارسی همراه با اظهار نظر در مورد برابری ترجمه با اصل مدارک و مطالب ارائهشده» در حوزه زبانهای خارجی، شاخهای از فعالیتهای تخصصی کارشناس رسمی دادگستری است که نقش مهمی در فرایندهای قضایی، اداری، بانکی و بیمهای ایفا میکند. کارشناس رسمی دادگستری دارای این صلاحیت، مجاز است در مواردی که مدارک، قراردادها، اسناد یا متون فارسی یا انگلیسی ارائه میشوند، به ترجمه آنها اقدام نموده و سپس با بررسی تطبیق ترجمه با متن اصلی، در قالب گزارش رسمی و قابل استناد اظهار نظر نماید. این اظهار نظر میتواند معیاری برای تأیید یا رد اصالت، درستی ترجمه، تطابق مفاد و معنی با سند اصلی و احیاناً مغایرتهای قابل توجه باشد.
وظایف اصلی کارشناس رسمی دادگستری در این صلاحیت شامل بررسی دقیق متن اصلی (فارسی یا انگلیسی) و ترجمه ارائهشده، تطبیق اصطلاحات، مفاهیم، عبارات حقوقی یا فنی، اطمینان از اینکه ترجمه عیناً مفاد، مقصود و محتوای نسخه اصلی را بازتاب داده است، و تنظیم گزارش مکتوب حاوی یافتهها و نتیجهگیریهای کارشناسی است. کارشناس رسمی دادگستری همچنین ممکن است در خصوص «برابری معنایی» یعنی اینکه آیا ترجمه «از جهت محتوا، برداشت منطقی، اصطلاحات تخصصی» با متن مبدا برابر بوده یا نه، نظر دهد. بدین ترتیب این صلاحیت فراتر از صرف ترجمه است و شامل جنبههای حقوقی و مستندی است که در فرایندهای قضایی و اداری کاربرد دارد.
دامنه کاربرد این صلاحیت بسیار گسترده است. در دعوای حقوقی یا کیفری که یکی از طرفین سندی به زبان انگلیسی یا فارسی ارائه میکند، مرجع قضایی یا طرف مقابل ممکن است از کارشناس رسمی دادگستری بخواهد که صحت ترجمه و تطبیق آن با سند اصلی را بررسی نماید. در فرایندهای بانکی، بیمهای یا قراردادهای بینالمللی نیز وجود ترجمهای که از نظر مفهومی و اصطلاحی دچار ابهام یا مغایرت نباشد، اهمیت دارد؛ در چنین مواردی کارشناس رسمی دادگستری زبانهای خارجی میتواند گزارش تخصصی تنظیم نماید که در مراجع رسیدگی یا تنظیم قرارداد به عنوان مدرک مستدل کاربرد دارد.
برای انجام وظایف، کارشناس رسمی دادگستری این صلاحیت معمولاً از ابزارها و روش-های زیر بهره میگیرد: دریافت نسخه اصلی سند و ترجمه ارائهشده، مطالعه تطبیقی متن و ترجمه، شناسایی و تحلیل اصطلاحات فنی یا حقوقی، بررسی تطابق ساختار معنایی، ارائه توضیحات در خصوص تفاوتهای احتمالیِ برداشت بر مبنای ترجمه، و تهیه گزارش مکتوب با نتیجهگیریِ تخصصی. در گزارش، معمولاً مواردی چون «ترجمه با اصل برابر است»، «ترجمه با اصل مغایرت دارد»، «اصطلاح تخصصی ترجمه شده دقیق نیست» یا «برداشت ترجمه ممکن است منجر به برداشت متفاوت گردد» مطرح میگردد.
از نقطهنظر حقوقی و سازمانی، این صلاحیت برای کارشناس رسمی دادگستری اهمیت بالایی دارد، چرا که نظر و گزارش او میتواند مبنای تصمیم قاضی یا مرجع اداری شود؛ از آنجا که ترجمه مستندات به زبان خارجی میتواند منشأ اختلاف یا سوء برداشت باشد، نظر کارشناس رسمی دادگستری با این صلاحیت به رفع شک، احراز درستی ترجمه و تضمین تطابق با متن اصلی کمک میکند. علاوه بر این، در قراردادهای بینالمللی، مکاتبات حقوقی بینالمللی و مستندات ارائهشده به مراجع داخلی که به زبان انگلیسی تنظیم شدهاند، تضمین اعتبار ترجمه و تطبیق آن با متن اصلی، موضوعی است که بدون گزارش تخصصی کارشناس رسمی دادگستری قابل تضمین نیست.
بهطور خلاصه، صلاحیت ترجمه با اظهار نظر تطبیقی متن میان دو زبان برای کارشناس رسمی دادگستری در رشته زبانهای خارجی، نقش یک «مهر تأیید تخصصی» را ایفا میکند. این صلاحیت، از ترجمه صرف فراتر رفته و به بررسی تطبیقی، شناخت احتمال مغایرتها، تحلیل تفاوتهای معنایی و اصطلاحی، و ارائه نظر رسمی و مستدل میپردازد. در نتیجه، تمامی ذینفعان اعم از اشخاص حقیقی، حقوقی، مراجع قضایی، اداری، بانکی یا بیمهای، میتوانند بر گزارش این کارشناس رسمی دادگستری تکیه کنند تا از تطابق ترجمه با اصل و از صحت مفاد اطمینان یابند.