بررسي و اظهار نظر نسبت به طرحهاي طبقه بندي مشاغل و مسائل تنزل و ارتقاء گروه آنان:
در نظام حقوقی و اداری جمهوری اسلامی ایران، کارشناسی رسمی دادگستری امور اداری و استخدامی دارای صلاحیتی بسیار تخصصی در زمینه ارزیابی نظام طبقهبندی مشاغل کارکنان بخشهای دولتی و عمومی کشور است. این صلاحیت قانونی به آنها اجازه میدهد تا در مقام کارشناس رسمی دادگستری نسبت به طراحی، بازبینی، تحلیل و اظهار نظر درباره ساختار گروهبندی مشاغل، شرایط تنزل یا ارتقاء گروههای شغلی کارکنان اظهار نظر نمایند .
وظایف قانونی و زمینههای کاربرد
۱. ارزیابی ساختار طبقهبندی مشاغل
کارشناسی رسمی دادگستری امور اداری و استخدامی طرحهای ساختاری مشاغل را از منظر تطابق با قوانین و مقررات استخدامی (قانون استخدام کشوری، آئیننامههای مربوطه و ضوابط استخدامی نهادهای دولتی) بررسی و تحلیل میکند. این بررسی شامل تطبیق گروههای شغلی با شرح وظایف واقعی و شناسایی تطابق یا انحراف آنها با معیارها و ضوابط مصوب است .
۲. بررسی شرایط ارتقاء یا تنزل گروههای شغلی کارکنان
در مواردی که کارکنان دولت به دلیل تغییر شرح وظایف، اصلاح ضوابط یا ارتقای کیفی خدمت، درخواست ارتقاء گروه یا تنزل را دارند، این کارشناس رسمی دادگستری به عنوان مرجع رسمی، با بررسی دقیق مستندات و شرایط شغلی ایفای نقش مینماید. امتیازات ناشی از سابقه خدمت، تجربه، نوآوری، نقش تخصصی، و تطابق با رسته شغلی موضوع تحلیل دقیق و مستدل قرار میگیرد .
۳. ارائه نظر رسمی در دعاوی اداری و قضایی
در دعاوی مطروحه در مراجع قضایی، سازمانهای اداری، بیمهای یا استخدامی که موضوع آن اختلاف بر سر گروهبندی شغلی، ارتقاء یا تنزل، تطبیق وضعیت استخدامی یا همترازی پستها است، کارشناسی رسمی دادگستری امور اداری و استخدامی نقش کارشناس رسمی دادگستری را ایفا مینماید و نظر مستند خود را در قالب گزارش رسمی به مرجع رسیدگی تقدیم میکند .
ابزارها و روشهای معمول در انجام کار
مطالعه قوانین و مقررات استخدامی: بررسی دقیق آییننامههای قانون استخدام کشوری، مقررات ویژه نهادهای دولتی یا نیروهای مسلح و دستورالعملهای وزارتخانههای مختلف جزو ملزومات تخصصی است .
تحلیل مستندات شغلی و تشکیلاتی: بررسی شرح وظایف، تشکیلات سازمانی، نظامنامههای داخلی، سوابق امتیازدهی، و اطلاعات مربوط به سابقه خدمت برای استخراج دقیق وضعیت فرد یا گروه مورد نظر انجام میپذیرد.
ارزیابی مقایسهای جایگاه شغلی: تطبیق وظایف و شرایط فعلی با استانداردهای مشابه در رستههای مشابه یا با معیارهای تعیینشده از سوی سازمان امور اداری و استخدامی صورت میگیرد تا ارزیابی مستندی ارائه شود.
تحلیل امتیازدهی ارتقاء: محاسبه امتیازات مرتبط با تجربه، تخصص، نوآوری، آموزش ضمن خدمت، آثار پژوهشی یا مقالات مرتبط کارکنان در موارد ارتقاء گروه از منظر کارشناس رسمی دادگستری انجام میشود .
کاربردهای عملی در نظام اداری
در دادگاههای عمومی و انتظامی قضاتی و اداری نیاز به گزارش رسمی درباره انطباق گروه شغلی و امتیازات کارکنان دیده میشود. گزارش کارشناسی رسمی دادگستری، مبنایی برای صدور حکم یا تصمیم قضایی فراهم میآورد.
در سازمان امور اداری و استخدامی کشور و سایر دستگاههای اجرایی، تصمیمگیری درباره اعمال طرحهای ارتقاء گروه یا بازبینی طبقهبندی به رأی کارشناسان رسمی دادگستری استناد میشود.
مراجع بیمهای و مالیاتی گاهی در اختلافات مربوط به پرداخت مزایا یا تطبیق گروه مشاغل کارکنان، گزارش رسمی کارشناسی رسمی دادگستری را ملاک قرار میدهند.
در قراردادها یا مناقشات استخدامی دولت با کارکنان یا گروههای خاص، سابقه گروهبندی و ارتقاء رسمی کارمندان توسط این کارشناس رسمی دادگستری ارزیابی و موید تصمیم اداره یا نیروگاه قضایی قرار میگیرد.
ارزش و جایگاه صلاحیت
این صلاحیت در زمره صلاحیتهای گروه خدمات اداری و عمومی قرار دارد؛ مبنای حقوقی اظهار نظرهای انجامشده توسط کارشناسی رسمی دادگستری امور اداری و استخدامی، قانون و مقررات مشخص و منطبق با نظام اداری کشور است. ارائه گزارش مستدل و رسمی توسط کارشناس رسمی دادگستری تضمینی قوی برای احقاق حقوق کارکنان و دولت و حتی تعیین وضعیت حقوقی و اشتغالی آنان به شمار میآید.