ارزیابی، قیمت گذاری و تعیین علت و خسارت تعمیر و نگهداری وسایل پرنده

ارزیابی، قیمت گذاری و تعیین علت و خسارت تعمیر و نگهداری وسایل پرنده:

در چارچوب نظام قضایی و نظارتی جمهوری اسلامی ایران، صلاحیت کارشناسی رسمی دادگستری ارزیابی، قیمت‌گذاری و تعیین علت و خسارت تعمیر و نگهداری وسایل پرنده، مجوز رسمی ارائه گزارش‌های حرفه‌ای درباره وسایل پرنده نظیر هواپیما و بالگرد است، که به‌صورت تخصصی توسط کارشناسان رسمی دادگستری دارای پروانه در رشته صنایع هوایی و فضایی اجرا می‌شود .

وظیفه قانونی

دارندگان این صلاحیت حق دارند در دعاوی قضایی، پرونده‌های خسارت بیمه، دعاوی قراردادی و دعاوی اداری، گزارش‌های رسمی تنظیم کنند که شامل تعیین میزان خسارت ناشی از تعمیرات و نگهداری وسایل پرنده، تشخیص علت خسارت و تعیین ارزش تعمیرات انجام‌شده یا موردنیاز است . این فعالیت‌ها در حوزه‌هایی مانند اختلاف میان کارفرما و پیمانکار تعمیرات هواپیما، پرونده‌های بیمه‌ای سقوط یا نقص فنی، یا دعاوی مرتبط با قراردادهای اجاره و تعمیر و نگهداری وسایل پرنده کاربرد دارند .

دامنه فعالیت

این صلاحیت به‌طور ویژه در موارد زیر به‌کار می‌رود :

ارزیابی مالی تعمیرات اساسی و نگهداری دوره‌ای وسایل پرنده و سیستم‌های وابسته ;

تعیین علت خسارت‌ها از جمله نقص فنی، حادثه هوایی، یا عملکرد نادرست واحد تعمیرات ;

قیمت‌گذاری قطعات، متعلقات و سیستم‌های ناوبری، موتور یا سازه پرنده پس از تعمیر یا در صورت بروز خسارت؛

بررسی نحوه اجرای قراردادهای تعمیر، نگهداری، اجاره یا اجرت المثل مرتبط با وسایل پرنده؛

مشارکت در حل اختلاف میان کارفرمایان، پیمانکاران و مشاوران در حوزه تعمیر و نگهداری هوایی و فضایی .

مسئولیت‌ها

تنظیم گزارش رسمی کارشناسی رسمی دادگستری که شامل تشخیص فنی علت خسارت و تعیین مبلغ خسارت است؛

ارائه مستندات فنی شامل بررسی مدارک تعمیر، بازدید فنی از مکان تعمیرات و تحلیل عملکرد فنی سیستم پس از تعمیر;

ارائه نظر درباره قیمت اجرت، اجرت‌المثل و اجاره‌بها مرتبط با تعمیرات یا بهره‌برداری از وسایل پرنده؛

حضور در دادگاه یا جلسات حل اختلاف به‌عنوان کارشناس منصوب، و ارائه دفاع شفاهی یا مکتوب گزارش رسمی؛

پیگیری تطبیق استانداردهای فنی با الزامات قراردادی یا مقررات ایمنی هوایی در ارتباط با تعمیر و نگهداری .

ابزارها و روش‌ها

ابزارهای فنی تخصصی شامل تجهیزات تست موتور، سازه، سیستم‌های ناوبری و قطعات پرنده؛

استفاده از سوابق فنی، اسناد تعمیر و نگهداری، گزارش‌های فنی استاندارد و اطلاعات قیمت بازار قطعات؛

روش‌های تحلیل فنی مانند آنالیز خطا، مطالعات سازه و تحلیل دینامیک عملکرد پس از تعمیر؛

رویکردهای قیمت‌گذاری با معیارهای بازار داخلی یا بین‌المللی، شامل قیمت‌گذاری قطعات دسته‌دوم یا نو، اجرت کار و هزینه‌های مرتبط با زمان از کار افتادن وسیله.

کاربردهای رایج

پرونده‌های قضایی ناشی از دعاوی خسارت هواپیما یا بالگرد در دادگاه عمومی یا کیفری؛

گزارش‌های بیمه‌ای برای شرکت‌های هواپیمایی یا مراکز تعمیر اساسی پس از سقوط، نقص فنی یا خسارت عملیاتی؛

بررسی و ارزیابی قراردادهای تعمیر و نگهداری بین شرکت‌های هوایی و پیمانکاران خدمات فنی؛

تعیین خسارت ناشی از تاخیر در تعمیر یا نگهداری به‌عنوان اجرت‌المثل یا خسارت قراردادی؛

حل اختلافات حقوقی فیمابین طراحان، تولیدکنندگان و مراکز تعمیر هوافضا درباره کیفیت یا میزان انجام تعمیرات.

ارزش و جایگاه قضایی

گزارش‌های تنظیم‌شده توسط کارشناسی رسمی دادگستری با این صلاحیت به‌عنوان اسناد رسمی مورد پذیرش دادگاه‌ها، مراجع بیمه، سازمان‌های نظارتی و مراجع داوری محسوب می‌شوند؛ این گزارش‌ها به‌واسطه تلفیق دانش فنی هوافضا با چارچوب قانونی، قادر به حل مشکلات پیچیده حقوقی و فنی در صنعت حمل‌ونقل هوایی‌اند و نقش کلیدی در شفاف‌سازی مسئولیت و کمیت خسارت دارند.